Tamamlayıcı Tanısal Emniyet Yaklaşımı (CDSA)

Pilot biyometrisi, bakım emniyeti ve hava trafik yönetimi alanlarında, kurumsal veri sınırlarını ihlal etmeden ortak öğrenmeyi mümkün kılan yöntemler geliştiren bir emniyet araştırma programı.

Havacılık Emniyeti Birleşik Öğrenme Veri Yerelliği Açıklanabilir Yapay Zekâ Açık Bilim
▶ CDSA SENARYOLARI
Özet

CDSA, pilot biyometrisi, bakım emniyeti ve hava trafik yönetiminde karar anını inceleyen tamamlayıcı bir emniyet araştırma programıdır. Fizyolojik hazır oluşu, motor sağlığı ile siber olayların kesişimini ve akış/ayırma kararlarını ortak bir mimaride ele alır. Çok modlu kodlayıcılar, dikkat temelli füzyon, pekiştirmeli öğrenme ve birleşik eğitim bu mimarinin bileşenleridir. Amaç, ham veriyi kurum sınırlarında tutarak model paylaşımıyla ortak öğrenmeyi araştırmaktır. Bulguların veri kaynağı ve doğrulama ölçeği açıkça belirtilir; olumsuz sonuçlar ve çürütme sınamaları da raporlanır. Bu sayfa, program bileşenlerini, kanıt panellerini ve güncel durumu birlikte sunar.

İçerik
BB3

Pilot Biyometrisi

Uçuş ekibinin karar anındaki hazır oluşunu etik gerekçelerle yalnızca sentetik veriyle inceler. Senaryolardaki BB3 sekmesi kilitli kutudur: EKG paketleri tarayıcınızda WebCrypto AES-256-GCM ile mühürlenir; eşikli anahtar paylaştırma (p = 2²⁵⁷ − 93 üzerinde Shamir 2/3) ile kutuyu üç emanetçiden ikisi açar.

MRO

Bakım Emniyeti

Motor sağlığı, siber-emniyet ve bakım geçmişinin kesişimini konu alır; kuruluşlar veri paylaşmadan ortak erken uyarı modeline katkı verir. Senaryolardaki MRO sekmesi bir MCDU'dur: satır tuşuyla seçtiğiniz bakım olayını SHY-145 eklerine ve Part-IS / ATT&CK sınıflamasına iki çapayla bağlarsınız.

ATM

Hava Trafiği Yönetimi

Akış ve ayırma kararlarının bütünlüğünü konu alır; her hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı ayrı bir ajandır. Senaryolardaki ATM sekmesi hava trafiği radarıdır: 20 dakikalık sentetik trafikte GNSS karışmasını ve ayırma uyarısını izlersiniz; her olay ESARR 2 ve Part-IS sınıflarıyla kaydedilir.

ORG

Çatı ve Açık Bilim

Üç damarı tek çerçevede birleştiren çatı katmanıdır; deneyler tohumludur, olumsuz bulgular da raporlanır. Senaryolardaki bütün uçuşlar, kayıtlar ve olaylar sentetiktir; şifreleme ve anahtar paylaştırma ise tarayıcınızda gerçekten çalışır. Kaynak depolar v2.4.0: cdsa-atm · cdsa-bb3 · cdsa-mro.

Sütunlar

CDSA-BB3

Pilot biyometrisi — PPG, ECG ve EEG füzyonuyla bilişsel durum tespiti.

CDSA-BB3 · Faz A Paneli

CDSA-MRO

Bakım emniyeti — motor, siber olay ve bakım verilerinin füzyonu.

CDSA-MRO · Faz A Paneli

CDSA-ATM

Hava Trafik Yönetimi — MA-FedPPO akış optimizasyonu

CDSA-ATM · Faz A Paneli

CDSA-ORG

Üç sütun özeti — çerçeve, depolar ve DOI'ler

CDSA-ORG · Üç Sütun Özeti
Mimari

Aşama 1 — Tanısal / Bireysel Veri

Bireysel kayıtlar AES-256-GCM ile şifrelenir; olay sonrası incelemede üç bağımsız emanetçiden ikisinin anahtar payıyla açılır (Shamir 2/3). PilotSense AUTH onay akışını gösterir; CDSA Senaryoları ise şifrelemeyi ve eşikli anahtar paylaştırmayı doğrudan tarayıcıda uygular.

1
Akıllı saatte anlık şifreleme
2
2/3 eşikli anahtar paylaştırma (Shamir)
3
Bağımsız otorite onayı zorunluluğu
Aşama 1 · PilotSense AUTH

Aşama 2 — Makro / Anonim Veri

Pilot kimliğinden arındırılmış sürekli veri akışı, havayolu genelindeki eğilimleri ve emniyet göstergelerini izlemek için kullanılır. PilotSense OPS, bu bilgileri Emniyet Yönetim Sistemi (SMS) bağlamında sunarak proaktif analiz ve değerlendirmeyi destekler.

1
Gerçek zamanlı anonimleştirme
2
Emniyet Yönetim Sistemi entegrasyonu
3
Havayolu geneli proaktif analiz
Aşama 2 · PilotSense OPS
PilotO2 Watch Application
SmartWatch Simulator
SpO₂ · HRV
Akıllı saat arayüzü üzerinden anlık SpO₂, kalp atış hızı ve solunum verilerini izleyen LSTM tabanlı hipoksi risk tahmin sistemi.
▶ Tam Ekran Aç
PilotGuard SmartWatch
Pilot Readiness Monitor
Stres · Uyku · Hazırlık
Pilotun uçuş öncesi ve uçuş esnasındaki durumunu kalp atış hızı, stres ve uyku seviyeleriyle takip eden bütünleşik sistem.
▶ Tam Ekran Aç
PilotReflect
EFB
Post-Flight Biometric Reflection
EFB · ICAO
Uçuş sonrası kişisel biyometrik değerlendirme sistemi. Uçuş fazlarına göre stres analizi, SpO₂ takibi, AI önerileri ve şifreli yerel veri depolama.
▶ Tam Ekran Aç
Program Durumu

Program üç çalışmayı kapsar: sentetik havacılık görevlerinde birleşik pekiştirmeli öğrenme, Part-IS olaylarına çift demirleme ve fizyolojik kayıtlar için eşikli anahtar emaneti. Çalışmalar gönderim öncesindedir; hakem değerlendirmesinde değildir. Ön kayıtlı deneylerde derin pekiştirmeli öğrenme, üç görevin hiçbirinde maliyet duyarlı sınıflandırıcıyı geçememiştir. Bu olumsuz sonuç korunmaktadır. Kod, koşu kayıtları, ön kayıtlar ve tanısal sınamalar açık depolardadır. Tam metinler, ilgili yayın süreçleri tamamlandıkça ve kör hakemlik düzeni gözetilerek paylaşılacaktır.

Sonuç

Tasarım aşaması tamamlandı; üç araştırma alanının kanıt panelleri ve kodu açık erişimdedir. Deneyler tohumlu ve yeniden üretilebilirdir; olumsuz bulgular korunur. Mevcut sonuçlar tasarım aşaması ölçeğiyle sınırlıdır, operasyonel doğrulama değildir. Sonraki hedef, gerçek operasyonel veriyle yapılacak saha çalışmasıdır; proje dosyası hazırdır. Uzun vadede, ham veriyi paylaşmadan ortak öğrenen tanısal bir katmanın mevcut emniyet yönetim sistemlerini tamamlaması amaçlanmaktadır.

Kaynakça

Cantekin, M. (2026, in press). Giyilebilir Pilot Teknolojilerinin Uçuş Emniyetindeki Yeni Tanısal Rolü [The New Diagnostic Role of Wearable Pilot Technologies in Flight Safety]. In G. Lokman and R. B. Yeşilay (Eds.), Aviation Technologies and Applications-2 (Chapter 8, pp. 121–140).

EASA. (2023). Implementing Regulation (EU) 2023/203 — Part-IS. Official Journal of the European Union.

EUROCONTROL. (2000). ESARR 2 — Reporting and Assessment of Safety Occurrences in ATM.

European Parliament. (2016). General Data Protection Regulation (GDPR) — Article 9. Official Journal of the European Union.

ICAO. (2016). Annex 13 — Aircraft Accident and Incident Investigation (11th ed.). International Civil Aviation Organization.

ICAO. (2016). Annex 19 — Safety Management (2nd ed.). International Civil Aviation Organization.

McMahan, B. et al. (2017). Communication-Efficient Learning of Deep Networks from Decentralized Data. AISTATS.

Schulman, J. et al. (2017). Proximal Policy Optimization Algorithms. arXiv.

Shamir, A. (1979). How to Share a Secret. Communications of the ACM, 22(11).

Vaswani, A. et al. (2017). Attention Is All You Need. NeurIPS.

Proje Kaynak Kodları — GitHub
Zenodo Arşivleri — DOI